Azərbaycan dili tükənməyən bir möcüzədir

ee6a30b6bbe2cb9314fefe9ec5b8a15d1519279624.jpg


 Buludxan Xəlilov,

Dil Komissiyasının üzvü,

filologiya üzrə elmlər doktoru, professor

Azərbaycan dilində hər kəlməni, sözü sevmək, onun mənasını və mənalarını duymaq, hətta mövcud olma tarixinə baş vurmaq kəlmələrə, sözlərə olan sevgidir. Kəlmələrə, sözlərə olan sevgi bütövlükdə doğma ana dilinə – Azərbaycan  dilinə olan sevgidir. Dünyada hər bir şeyin tarixi vardır: yaranma, mövcudolma, lap elə məhv olub sıradan çıxma tarixi. Bu mənada kəlmələrin, sözlərin də tarixi vardır. Onlar ata-babalarımız, ana-nənələrimiz tərəfindən istifadə olunub, sevgi dolu hisslərlə qorunub, bugünkü günümüzə gəlib çatıb, millətin gələcək nəsillərə çatdıracaq ən böyük dəyərinə və mirasına çevrilibdir. Odur ki, sözləri, kəlmələri və onların mənsub olduğu dili sevmək vacibdir. Bu sevginin ocağını ulularımız söz yarandığı gündən çatıblar, qalayıblar. Həmin oçağın istisi nəsillərin əlaqəsini, insanların münasibətini tənzimləyib, tükənməyən bir möcüzəyə çevrilibdir.

Dil – Azərbaycan dili tükənməyən bir möcüzədir. Bu möcüzə hər an, hər saat, hər gün bizimlədir. O bizim hər birimizin köməyinə çatır, hər birimizin xidmətindədir. Heç kəs ondan doymur, bezmir, əksinə hər dəfə ondan istifadə etməklə yenilənir, təzələnir, əhval-ruhiyyəsi dəyişir, həyat eşqi artır, inam və ümidi güclənir. Bunların hamısını dil, daha doğrusu, dilin möcüzəsi yaradır. İnsan ömrü boyu danışdığı doğma ana dilindən – Azərbaycan dilindən öyrənməli olur, ancaq hər şeyi öyrənib qurtara bilmir. İnsan ömrü boyu doğma ana dilindən – Azərbaycan dilindən, bu dildəki sözlərdən, kəlmələrdən saysız-hesabsız dərəcədə istifadə edir, ancaq həmin sözlər, kəlmələr onu yormur. İnsan yaşamaqdan doymadığı kimi, doğma ana dilində – Azərbaycan dilində danışmaqdan, yazmaqdan da doymur. Məhz möcüzə budur. Buna doğma ana dilinin – Azərbaycan dilinin möcüzəsi demək olar. Dünyadakı heç bir möcüzə ilə bunu müqayisə etmək olmaz. Digər möcüzələr zamanın, dövrün çərçivəsindən çıxdıqda öz möcüzəliliyini itirir. Ancaq dilin möcüzəsi elə bir möcüzədir ki, o bütün dövrlərə və zamanlara aiddir. O bütün dövrlərin və zamanların möcüzəsidir. Allahın yaratdığı insanın özü möcüzə olsa da, o, dünyanın əşrəfi olsa da, yaşamaq, yaratmaq, əlaqə qurmaq üçün dil adlı möcüzəyə borcludur. Ona görə də insan dil adlı möcüzəni sevməlidir. İnsan keçmişinə hörmət edirsə və gələcəyini istəyirsə, dil adlı möcüzəni sevməlidir. Dilə olan sevgi deyəndə türk ədəbiyyat tarixçisi, böyük düşüncə adamı  Nihad Sami Banarlının “Türk dilini seviniz! Çünki türklərin ən azı keçmişləri qədər böyük gələcəyi olacaqdır” fikri yada düşür. Bu fikirdən qaynaqlanaraq biz də bu həqiqəti söyləyirik: Azərbaycan dilini sevin! Ona görə ki, azərbaycanlıların ən azı keçmişləri qədər böyük gələcəyi olacaqdır.


Dilin möcüzəli tərəflərindən biri onun dövlətin atributlarından biri kimi işlənməsidir. Azərbaycan dili öz möcüzəsini ilk növbədə dövlət dili kimi yaşatmasında tapıbdır. Azərbaycan dövləti həm də ona görə qüdrətlidir ki, onun dövlət dili Azərbaycan dilidir. Azərbaycan dilinin tarixinin qədimliyi öz yerində, bu dil vasitəsilə zəngin ədəbiyyat, mədəniyyət formalaşıbdır. Heç zaman ölməyən ədəbiyyat, mədəniyyət öz təqdimatını, təsdiqini Azərbaycan dili vasitəsilə tapıbdır. Ədəbiyyatımız, mədəniyyətimiz isə dünyaya açılan və açılacaq qapıların açarıdır. Bir sözlə, həm də o dövlət güclüdür ki, onun dövlət dilində zəngin ədəbiyyatı, mədəniyyəti vardır. Ən qüvvətli dövlət hansıdır? sualı meydana çıxarsa, burada ən dürüst cavablardan biri belə ola bilər: Ədəbiyyatı, mədəniyyəti güclü olan dövlət güclüdür. Elə buradaca Türkiyənin Tənzimat dövründə Xarici İşlər Naziri Keçecizadə Fuad Paşanın Avropa diplomatlarının toplantısındakı verilən bir suala cavabını xatırlamaq yerinə düşər. Hadisə Rusiya çarı Nikolayın və Türkiyə sultanı Sultan Əzizin dövrünə təsadüf edir. Avropa diplomatlarının toplantısında ortaya belə bir sual atılır: Zamanımızın ən qüvvətli dövləti hansıdır? Bu suala Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Keçecizadə Fuad Paşa tərəddüd etmədən belə cavab verir: “Osmanlı İmperatorluğu!..” Bu vaxt ondan soruşurlar: “Necə olur?!..” O cavab verir ki, siz xaricdən, biz daxildən var qüvvəmizlə yıxmağa çalışdığımız halda, o hələ də ayaqda durur. Belə hesab olunur ki, Fuad Paşa çox usta və zərif bir diplomat olduğu üçün “Dövləti biz içəridən yıxırıq!” demişdir. Yəni o, “Dövləti biz içəridən yıxırıq!” cümləsi ilə fikrini açıq şəkildə bəyan etməmişdir. Əslində o, usta və zərif diplomat olaraq belə demək istəmişdir: “Siz həm xaricdən, həm də daxildən yıxırsınız!” Bu məqamı xatırlamaqda məqsədimiz ondan ibarətdir ki, tarixboyu Azərbaycanı xaricdən və daxildən yıxmaq istəyənlər az olmayıbdır. Ancaq onların niyyətləri baş tutmayıbdır. Bu niyyətlərin baş tutmaması səbəblərindən biri də onların zəngin Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti ilə qarşılaşmalarından ibarət olub. Bu qarşılaşma zamanı Azərbaycan ədəbiyyatının, mədəniyyətinin pis niyyətlərə qarşı müqaviməti bizə uğur və müvəffəqiyyət gətiribdir. Bizə bu uğuru və müvəffəqiyyəti qazandıran ədəbiyyatımız, mədəniyyətimiz Azərbaycan dilinin möcuzəsi ilə formalaşmış ədəbiyyatımız və mədəniyyətimizdir.

Torpağa, yurda, millətə sevgi ilk növbədə Azərbaycan dilinin özündədir və bu dilin özündən qaynaqlanır. Bu dil Azərbaycanda yaşayan etnik qrupları da – ləzgiləri, talışları, tatları, kürdləri və digərlərini də vətənə, yurda, millətə sevgi üzərində tərbiyə edir və edəcəkdir.


Azərbaycanda yaşayan etnik qrupların hər biri anlayıbdır ki, onların hər birinin vətəni Azərbaycandır. Onlar anlayıblar ki, bizim bütün uğurlarımız da, uğursuzluqlarımız da hər birimizə aiddir, hər birimizin qazancımızdır. Bax bu anlamın yaranmasında Azərbaycan dili ünsiyyət dili olmaqla çox önəmli rol oynayıb və həmişə də önəmli rolunu oynayacaqdır. Bax budur Azərbaycan dilinin möcüzəsi. Bu dilin möcüzəsi Azərbaycanda yaşayan bütün etnik qrupları bir amal, bir məqsəd, bir məram ətrafında birləşdirir.


Müstəqil Azərbaycan Dövləti yarandıqdan sonra Azərbaycanda yaşayan etnik qrupları qızışdıran, onları azad, müstəqil olmağa çağıran qüvvələr azmı oldu? Onları çaşdırmaq istəyən, onlara xaricdən və daxildən dəstək olmaq istəyən qüvvələr azmı oldu? Ancaq Azərbaycanda yaşayan etnik qruplar anladılar ki, bu vətən həm də onlarındır. Onlar anladılar ki, bu vətən həm də bütün problemləri ilə onlara arxalanır. Anladılar ki, bu vətəndə pis niyyətli xarici və daxili qüvvələrin yaratdıqları problemlər onları da əsir-yesir edəcəkdir. Ona görə də onlar azadlıq, müstəqillik deyəndə bunu Azərbaycan adlı vətəndə axtardılar, Azərbaycan adlı vətəndə tapdılar. Və burada yenə də Azərbaycan dilinin möcüzəsi böyük rol oynadı. Etnik qruplar Azərbaycan dilindən ünsiyyət dili kimi istifadə etdilər, onlar bu dil vasitəsilə birliyə cəlb olundular, bu dil vasitəsilə Azərbaycan adlı vətəndə bu vətənin problemləri ətrafında birləşdilər. Azərbaycan dili öz möcüzəsi ilə ideoloji işini görə bildi. Bu da çox uğurlu bir nəticə verdi. Bu gün Azərbaycan dili Azərbaycanda yaşayan bütün etnik qrupları birləşdirən bir möcüzədir. Biz Azərbaycandakı monolit birliyə görə həm də Azərbaycan dilinə və onun möcüzəsinə borcluyuq. Deməli, Azərbaycan dilinin möcüzəsi pis niyyətli xarici, daxili qüvvələrin ayaq açmasına, ziyanlı iş görməsinə heç zaman imkan verməmiş və verməyəcəkdir.


Dilin ən böyük möcüzələrindən biri onun millətin hər bir fərdi arasında birlik yaratması, fərdləri bir-birinə bağlamasıdır. Dünyada elə bir güc yoxdur ki, o, dil qədər insanları bir-birinə bağlasın. Məhz dil vasitəsilə insanlar bir-birini anlayır, sevir, bir-birinə bağlanır və bir-birinə yardımçı olur. Ən böyük orduları da ordu şəklinə gətirən vasitələrdən biri dildir. Ən böyük zəfərləri də zəfər halına salan vasitələrdən biri dildir. Ona görə də ordunun güclü olması, zəfərlərin sayının çox olması üçün dilin imkanlarından düzgün istifadə etməklə yanaşı, onun imkanlarının genişlənməsinə də bir borc kimi yanaşmaq lazımdır. Dilin imkanlarından düzgün istifadə kütləni inandırmaq, uğurun və zəfərin təməlini qoymaq deməkdir. Odur ki, Oğuz xanın “Bu dənizlər, bu irmaqlar bizə yetməz! Daha dəniz, daha irmaq istəyirik! Yurdumuzu elə böyüdəyin ki, göy qübbəsi ona çadır, günəş də bayraq olsun!” fikrini dilə də şamil etmək olar. Belə ki, dilin mövcud imkanlarına qane olmadan onun yeni-yeni imkanlarını yaratmaq üçün əlimizdən gələni əsirgəməməliyik. Bunun üçün ilk növbədə sözlərə, kəlmələrə can verməyi bacarmalıyıq. Adi daşa usta, mərmərə heykəltəraş can verdiyi kimi, sözlərə və kəlmələrə də ondan istifadə edən hər bir kəs, o cümlədən şairlər, yazıçılar, söz adamları həyat verməyi bacarmalıdırlar. Hər bir kəs sözləri və kəlmələri hamının zövqünü oxşayacaq şəkildə işlətməyi özlərinə müqəddəs bir borc hesab etməlidir.


Sözlər və kəlmələr birdən-birə bu məzmunda, bu formada, bu mənada yaranmamışdır. Onlara uzun zaman ərzində insanlar ruh, can vermişlər. Buna sözləri, kəlmələri işlətməklə nail olmuşlar. Sözlər, kəlmələr işlənə-işlənə cilalanmış, hamarlanmış və bir sənət abidəsinə çevrilərək dövrümüzə gəlib çıxmışdır. Təbii ki, sözlərin, kəlmələrin abidələşməsində ən böyük memar şairlər, yazıçılar olmuşdur. Onlar sözlərin, kəlmələrin heykəlini yaratmışlar desək, yanılmarıq. Həm də onlar sözlərə, kəlmələrə elə düzgün, yerində və məqamında nəfəs, ruh, can vermişlər ki, bununla dilin özünü heç bir şeylə müqayisəyə gəlməyən sənətə çevirmişlər. Bu mənada dil bir möcüzə olmaqla sənətdir, daha doğrusu, sənət əsəridir. Ancaq dilin müqayisəyə gəlməyən və müqayisə olunmayan sənət əsəri olduğunu dildən istifadə edənlərin – yazanların, danışanların hamısı başa düşürmü? Hər bir kəs öz istək və arzusunu dilin imkanları əsasında reallaşdıra bilsə də, dilin imkanlarına söykənmədən nə etmək olar? sualı barədə çox az-az hallarda düşünür.


Ancaq şairlər və yazıçılar sözə ruh, can, qan verməyə daha çox müvəffəq olurlar. Onlar adi bir sözü, kəlməni, ifadəni elə hərəkətə gətirir, yerində və məqamında işlədirlər ki, nəinki həmin sözün, həm də onun ətrafında fikrin, ideyanın birləşməsinə nail olurlar. Nəticədə fikir, ideya, sözlər, ifadələr və kəlmələr əsasında daha tez qarşı tərəfə, oxucuya, dinləyiciyə çatdırılır. Məsələn, Azərbaycanın Xalq şairi Nəriman Həsənzadə fars mənşəli nərdivan sözünü hər bir azərbaycanlı oxucuya elə doğmalaşdırıbdır ki, onun “Nərdivan” şeirini oxuyanda nərdivan sözünün də bu sözün ətrafında şairin hissinin, duyğusunun, ürək çırpıntılarının da vurğunu olursan. Hiss edirsən ki, Xalq şairi Nəriman Həsənzadə nərdivan sözünü öz fikrini, hissini, duyğusunu oxucuya çatdırmaq məqsədilə çox dürüst, düzgün, gözəl seçmiş və işlətmişdir. Sözə ruh, dirilik, can və qan vermək budur. Şeirə diqqət yetirək: 

Bu dünya nərdivandı,

Qalxanda mehribandı,

Enəndə nə yamandı...

Görüşdük pillələrdə,

Yolun yarısında biz.

O qalxırdı bu dəmdə,

Mən enirdim xəbərsiz.

Onu arzularına

Qaldırırdı nərdivan,

Məni xatirələrə

Endirirdi

Bu zaman.

Birimiz günçıxana,

Birimiz günbatana...

Qalxa bilməzdim daha,

Nə o güc, nə o taqət.

O da enə bilməzdi,

Haqlı, haqsız vermişdi,

Öz hökmünü təbiət,

Gərək ya düşməyəydi

Bu görüş heç araya.

Ya o əvvəl gələydi,

Ya mən sonra dünyaya...


Sözlər nərdivan pilləkənləri kimidir. Nərdivan pilləkənlərinin sayı nə qədər çox olarsa, bir o qədər yuxarıya, ucalara qalxmaq olar. Bu mənada dildə sözlər nə qədər çox olarsa, bir o qədər fikri hərtərəfli ifadə etmək, qarşı tərəfə çatdırmaq və dilin zənginliyini üzə çıxarmaq olar. Odur ki, söz adlı nərdivanın hər bir pilləkənindən yerində, məqamında istifadə etmək lazımdır. Azərbaycan dilində söz adlı nərdivanın pilləkənləri, yəni sözləri azərbaycanlılaşmışdır. Ərəb, fars, monqol və s. dillərdən keçmiş sözlər söz adlı nərdivanda, onun pilləkənlərində hər birimizin başa düşdüyümüz Azərbaycan sözlərinə çevrilmişdir. O kəslərin nitqi hamının xoşuna gəlir ki, onlar söz adlı nərdivandan, onun pilləkənlərindən düzgün istifadə edirlər. Nərdivan ucalmağa, yüksəlməyə xidmət etdiyi kimi, söz adlı nərdivan da ondan düzgün istifadə edənlərin ucalmasına, yüksəlməsinə xidmət edir. Fars dilindən alınmış nərdivan sözünün ərəb dilində adı “mirac”dır. Nihad Sami Banarlı yazır: “... bu kəlmə məsəlmançılıqdan sonra daha çox “Həzrəti Məhəmmədin Tanrıya yüksəlişi” mənasında işlənilmiş, bu mənada müqəddəsləşmiş, belə məşhur olmuşdur. Mirac və nərdivan yaxınlığının çox gözəl bir nöqtəsi isə (xatirimdə qaldığına görə) Keçecizade Fuad Paşaya istiqamətlənən bir sözdür: Hərçənd bir diplomatlar məclisində qatı bir xristian diplomatı Paşadan sormuş:

–       Sizin peyğəmbərinizin Allaha yüksəldiyi doğrudurmu?

–       Bəli, yüksəldiyi yerdir.

–       Bəs hansı nərdivanla?

–     Çox sadə yüksəlmişdir, sizin peyğəmbəriniz Həzrəti İsanın göyə çıxarkən istifadə etdiyi nərdivanla”. Bu mənada söz adlı nərdivanla daha müqəddəs mərtəbələrə ucalmaq, yüksəlmək mümkündür. Modern.az

GDU-da vəziyyət yenidən qarışdı - Universitetdə Əliqulu Quliyev SİNDİROMU narazılıqlara səbəb olub - ŞİKAYƏT

1518444406_16638.jpg


 Bu gün ölkənin təhsil sistemində çalışan bəzi məmurlar sadəcə dövlətimizin təhsil strategiyasının ziddinə gedə bilmədikləri üçün üzdə bu islahatları dəstəkləyir, əslində isə onları iflasa uğratmaq üçün var qüvvələri ilə çalışırlar. Bəs görəsən, hansı səbəbdən bu mütərəqqi proseslərin həyata keçirilməsinə görə məsul olan vəzifələrə, bəzən onları əngəlləyəcək insanlar təyin olunurlar? Belələrinin əməlləri açıq-aşkar islahatların əleyhinə yönəldiyi halda, onları heç kəs cəzalandırmır. Belələrindən biri də Gəncə Dövlət Universitetinin rektoru Yusif Yusibovun "korşalmış baltası" sayılan Əliqulu Quliyevdir. Əliqulu Quliyev GDU-da təhsilimizin, millətimizin qəsdinə duran baltadır. Universitetdə hamı onun Sankt-Peterburq şəhərində yaşayan qızının ərinin erməni olduğunu bilir. Təhsil Nazirliyinin nəzərlərindən iraq, yazıq təhsilimiz gör kimlərin əlində boynubükük qalıb, bildirən şikayətçilər redaksiyaya müraciət ünvanlayıb. Azerinews.org həmin müraciəti olduğu kimi təqdim edir:

"Rektor Ə. Quliyevi Etika komissiyasının və Tədrisə nəzarət komissiyasının sədri təyin etmiş və professor olmaya-olmaya GDU-nun fəxri professoru adini vermişdir. Halbuki elmi adlar Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən verilir. Əslində bu elm oğrusu rəhmətə getmiş Aga müəllimin elmi əlyazmalarını ogurlayıb öz adına kitab kimi ( “Riyazi məntiq və alqoritmlər nəzəriyyəsi”, “Bul cəbri və alqoritmlər nəzəriyyəsi”) nəşr etdirmişdir. Universitetdə açıq dərslər zamanı bu adamın ixtisası olmasa belə dərsin gedişində pedaqoji etikaya zidd olaraq tələbənin yanında müəllimə irad tutub,onun dediklərinə "düzəliş" edir,hətta bəzi hallarda markeri əlinə götürüb istehza ilə müəllimin əvəzinə dərs də keçir,dillənən müəllimləri isə açıq dərsinə qiymət yazmayacağı ilə hədələyir.

GDU-da vəziyyət yenidən qarışdı - Universitetdə Əliqulu Quliyev SİNDİROMU narazılıqlara səbəb olub - ŞİKAYƏT

Ə.Quliyev hələ dekan işlədiyi vaxtda öz fakültəsinin işçisi Nazlı adlı xanımla (o, hazırda fakültədə operator işləyir) öz kabinetində biabırçı eşq səhnəsı yaşayarkən binanın komendantı tərəfindən yaxalamışdılar. Bunu universitetin 2-ci korpusunda hamı bilir. 1987-1988-ci illərdə o, riyaziyyat fakültəsinin tələbə həmkarlar təşkilatının sədri olan Şəhla adlı tələbə qızı zorlamışdı. Verdiyi rüşvətin hesabına canını qurtardı, həmin qız isə hal-hazırda Gəncədəki mötəbər şəxslərdən birinin həyat yoldaşıdır. Amma indi bu adam bu gözəl kollektivə etika öyrədir. Görünür, nahaq yerə deməyiblər: “Müsibət oluruq biz, səhv düşəndə GDU-dakı yerlərimiz”. 

Hələ bir müddət bundan əvvəl bu adam koridorlarda hamiya fəxrlə yalandan deyirdi: "getdim Bakiya universitetdən yazan saytlarin ağzına p..... qoydum. Mətbuat şurasına verib 4 saytı bağlatdım". Bu adamın etikası, tərbiyəsi dediyi bu sozlərdən görünür ki, hansı səviyyənin sahibidir. Bildirək ki, bu adam hələ cavan vaxtı GDU-da muəllim işləyəndə pambıq yıgımı zamanı daha bir tələbəsini də zorlamışdı. Əliqulu Quliyevin toy günü qarabəxt eylədiyi bəyin ad-familiyasını da Sizə yazırıq. Bu bəy, Gəncə şəhər sakini Əhmədov Nadir Ramazan oğludur. Gəlinin adını isə etik səbəblərə görə yazmırıq,onu universitetdə hamı tanıyır.Toy gecəsi gəlinin başını qırxıb döyə-döyə atası evinə qaytardılar. O vaxt ekspertiza ilə və qızın ifadəsi ilə bunun öz müəllimi Əliqulu tərəfindən edildiyi tam sübut olundu. Qız riyaziyyat fakültəsinin tələbəsi idi və 1980-ci illərin pulu ilə 70.000 manat pulla Ə.Quliyev canını zorla qurtardı. Hələ 1964-cü ildə Yevlax rayonunun Xaldan kəndində orta məktəbdə müəllim işləyəndə də öz şagirdini zorlama və xuliqanlıq üstündə həbs olunmuş və bir neçə il həbsdə yatmışdı. Amma hansısa naməlum sehrli əlin sayəsində həbsdən çıxıb yenidən pedaqoq oldu və həmin Ə.Quliyev indi GDU-da ETİKA KOMİSSİYASİNA SƏDRLİK EDİR. Bu adamı hamı taniyir və universitetin adına ləkə gətirir. 5-6 il bundan qabaq öz işçisı ilə öz kabinetində intim münasibətdə olan, tələbələrini zorlayan bir qadın düşkünü olan manyak ziyalı kollektivinə necə etika öyrədə bilər?! 

Bir necə il bundan əvvəlin söhbətidir. Əliqulu müəllim dekan seçilmək istəyirdi. Namizədlər isə İqtisad Universitetinin Zaqatala filialıinin indiki direktoru Orucəli Rzayev və Əliqulu Quliyev idi.Gəncə Dövlət Dram Teatrında kecirilən tədbir zamani Əliqulu müəllimin gətirdiyi keçmiş məhbəs yoldaşları - "vor zakonlar" orada tədbirdə iştirak edən keçmiş rektor Məmmədov Elman İdris oglunu hədələyərək dedilər ki, Əliqulu dekan seçılməlidir. Deyilənə görə, Elman müəllim də qorxusundan onu dekan seçdirib. 

Hələ bir dəfə Əliqulu riyaziyyat kafedrasının müdiri Nadir Novruzovu universitetdə başindan ölümcül olaraq beşbarmaqla vurmuşdu. GDU-da işləyən yaşlı və orta yaşlı nəsil hamısı bunu bilir. Nadir müəllim bir müddət xəstəxanada yatdı. Bir dəfə də GDU-nun kecmiş rektoru, professor Həsənbala Sadıqovu gedib kabinetində vurmaq, döymək istəmişdi. Bunun xuliqanlığının qarşısını alan yoxdur. Bu vərəm xəstəsidir, bunu əsas tutaraq keçmiş rektor H.Sadıqov onu universitetdən qovmuşdu, lakin sehrli əllər onu yenidən işə bərpa etdib. GDU-da hamı onu da bilir ki, 1993-1995-ci illər arası onun həyət evi yananda evin damında külli-miqdarda silah- sursat tapılmışdı. Çünki, bu pedaqoq o vaxt Surət Hüseynovun,Nicat cəmiyyətinin qoçu dəstələri ilə sıx bağlı idi. Sonradan ört-basdır edilmiş həmin silah-sursat məsələsini hüquq mühafizə orqanları araşdırsalar, daha yaxşı olar. 

Universitetdə görkəmli alimlərin, adlı-sanlı müəllimlərin yubileyini kecirməyə xəsislik edən Yusif Yusibov həmin Ə.Quliyevə bir neçə il bundan qabaq 75 illiklə bağlı yubiley keçirdi. Yubiley iclasında elə sözlər danışdılar ki,biz bir çox mətləblərdən xəbərsiz olduğumuzu gördük. Sən demə, "Azərbaycanda riyaziyyat elminin əsasını qondarma professor, dosent Əliqıllı Quliyev qoyubmuş".
Universitetdə hamıya məlumdur ki, Ə.Quliyev universitetdəki vəziyyətlə bağlı Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Elmar Vəliyevə donos verir və vaxtilə keçmiş rektor Elman Məmmədovun da quyusunu bu danoslarla qazdı.Rektor Yusif Yusibov da bu səbəbdən Əliqulu müəllimdən ehtiyat edir və onun nazı ilə oynayır.Görünür dosent Ə.Quliyevin yuxarıda sadaladığımız xidmətlərini qiymətləndirmək bu qorxu hissinin təsirindəndir.Təhsil nazirliyi isə bütün bu məsələlərdən xəbərdar olsa belə hələlik susur...

Bu adam qoca yaşında da pis əməllərindən əl çəkmir.Çünki,pislik onun xislətindədir,qanındadır.Ə.Quliyev bu yaxınlarda da işlədiyi kafedrada keçirilməli olan yeni kafedra müdiri seçkisi prosesini pozdu.Hər işdə "mənəmlik" iddiası olan Əliqulu müəllim bu prosesdə də açıqcasına deyib ki,yeni seçiləcək kafedra müdiri mənim namizədim olmalıdır. Mən "dobro" verməsəm, heç kim bu vəzifəyə seçilə bilməz.Bu sözlərdən sonra kafedra əməkdaşları arasında ikitirəlik yarandı.Nəticədə seçki prosesi baş tutmadı. Görəsən bu vaxtı keçmiş "otxod" müəllim kimə arxayın olub belə agayanalıq edir.Fakültədə Əliqulu müəllim haqqında hamının yeganə bir fikri var. Əliqulu müəllim "pislik və araqarışdırmaq simvolu"dur.

Bu yaxınlarda rəhmətə getmiş ,keçmiş kafedra müdiri olmuş Bəhramgur Mustafayev xəstəxanada can verərkən yaxın adamına deyib ki,məni Əliqulu Quliyev və Mayıl Mustafayev çərlədib öldürdülər.Bu barədə Gəncə şəhər Polis İdarəsində cinayət işi açıldı və təhqiqat gedir.
Təhsil Nazirliyində şöbə müdiri olan İlham Mustafayev vəzifədən çıxdıqdan sonra Bəhramgur müəllimə bu iki qoca müəllimlər daim təzyiq edərək,onu dəfələrlə təhqir ediblər,onun barəsində insanlığa sığmayan şər və böhtanlar atıblar.Nəticədə isə Bəhramgur müəllim üçün universitetə təcili yardım maşını çağırıldı və o, xəstəxanada rəhmətə getdi.Belə insanların böyük bir universitet kollektivində işləməyi təhlükəlidir. Çünki,Əliqulu Quliyev və Mayıl Mustafayev Bəhramgur müəllimdən sonra onların diqtəsi ilə oturub durmayan növbəti qurbanlıq axtarırlar.

Son günlərdə Səhiyyə Naziri O.Şirəliyev ölkəmizdə ağ ciyər vərəmi xəstəliyinin artdığından narahatlığını bildirmişdir.Bu xəstəliyə el arasında "çuxotka" deyilir.Bu yaxınlarda isə Respublika Ağ Ciyər Xəstəlikləri Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru Həqiqət Qədirova və Mərkəzi Vərəm Dispanserinin baş həkimi Yavər Şıxəliyev belə xəstələrin tədris müəssisələrində işləməsinin qeyri-qanuni olduğunu bildirərək,onları iş yerlərindən kənarlaşdırmağın vacib olduğiunu bildirmişdi.
Əliqulu Quliyev uzun müddətdir ki, "çuxotka" xəstəliyindən əzab çəkir.Belə bir insanın universitetdə 50-80 tələbənin qarşısında mühazirə oxumağı nə dərəcədə doğrudur...?"

Azerinews.org-a müraciət edən kafedra müəllimləri "Vay riyaziyyat fakültəsinin tələbələrinin halına...Onların gənc yaşlarında hava ilə yayılan bu xəstəliyə tutulma riski çox böyükdür... Biz bu şəxslə bir kafedrada işləmək belə istəmirik,dəfələrlə rəhbərliyə də demişik.Bu adam hamının əsəblərini tarıma çəkib.Rektor isə sanki bu böyük narazılıqları görmür..." deyə bildiriblər.
Qarşı tərəfidə dinləməyə hazırıq

http://bakunews.az

"Bəlkə elə buna görə Rafiq müəllim “akademik” adını istəmir" - Orijinal təbrik...

155433.jpg


 Bu gün görkəmli Azərbaycan alimi Rafiq Əliyevin 76 yaşı tamam olur.

Rafiq müəllim Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvüdür. Xarici ölkələrdə bizim alimləri Akademiyada verilən adlarla çağırmırlar. Ölkə daxilində bu adlar dəbdədir. Və bu adlar uğrunda gedən amansız mübarizənin şahidi olmuşuq. Bəlkə elə buna görə Rafiq müəllim “akademik” adını istəmir. O, 1989-cu ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilib. Ondan sonra onlarla seçkilər keçirilib, lakin Rafiq müəllim” akademik” olmayıb. Məncə bu daha yaxşı, biz elə indi də onu ürəkdən professor Rafiq Əliyev deyə çağırırıq. Ancaq oxucular üçün bir müqayisənin maraqlı olacağını düşünüb diqqətə çatdırmağı qərara aldım. Rafiq Əliyev AMEA-nın müxbir üzvüdür, Fizika İnstitutunun direktoru Nazim Məmmədov isə akademikdir.

Akademiyanın müxbir üzvü Rafiq Əliyev:
 
Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin sayı-355
 
Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı -310
 
Beynəlxalq bazalarda refaratlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı- 92
 
Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı -15
 
Kadr hazırlığı:
 
Fəlsəfə doktorlarının sayı -141
 
Elmlər doktorlarının sayı -32
 
Akademik Nazim Məmmədov
 
Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin sayı -279 (159 məqalə, 120 tezis)
 
Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı -220
 
Beynəlxalq bazalarda refaratlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı -yoxdur
 
Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı- 4
 
Kadr hazırlığı:
 
Fəlsəfə doktorlarının sayı -2
 
Elmlər doktorlarının sayı -1
 
Belə işləri Azərbaycan reallığı kimi qələmə verib, üstündən sükutla keçirik. Ancaq hər şeyi qoyaq qırağa. Təkcə hazırladığı kadrlara görə professor Rafiq Əliyevə sonsuz təşəkkürlər düşür. Belə ləyaqətli işlərə görə bu kişiyə ürəkdən PROFESSOR deyirik. Hər dəfə dedikcə əlbəttə kı, bu elmi adın klassik mənasını, tutumunu anlayırıq.
 
PROFESSOR Rafiq Əliyevi ad günü münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, ona uzun ömür, can sağlığı arzulayıram.
 
Etibar Əliyev, təhsil eksperti, fəlsəfə doktoru
 
Redaksiyadan: AMEA-nın saytında Rafiq Əliyevin bu günki doğum günü ilə bağlı hər hansı bir qeydin və ya təbrikin olması ilə maraqlandıq. Gözlənildiyi kimi heç nə tapmadıq....
Moderator.az

Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğəti ideyası ortaya çıxdı

img


“Azərbaycan orfoepiyası sahəsində görüləcək işlərə çox böyük ehtiyac var”

Buludxan Xəlilov: “Azərbaycan dilinin praktik işləkliyindəki problemlər orfoepiya lüğətinin olmamasından qaynaqlanır”

Azərbaycan dilinin orfoqrafiya qaydaları layihəsinin mətbuatda, eləcə də ölkə ictimaiyyətində geniş müzakirə edildiyi, hətta ətrafında böyük qalmaqallar yaşandığı vaxtda dilimizin orfoqrafiya qədər vacib, lakin unudulan əsas qaydalarından birini yadınıza salmaq istəyirik. Söhbət nəinki sadə vətəndaşların, ziyalıların, hətta dilçilərin belə o qədər də əhəmiyyət vermədiyi, tədqiqatdan kənarda saxladığı orfoepiya qaydalarından gedir.

Araşdırmamız nəticəsində məlum oldu ki, müstəqillik dövründə hələ ki, Azərbaycan dilinin vahid orfoepiya qaydaları yoxdur. Yəni bu sahədə kitab, vəsait nəşr edilməyib. Ötən əsrin 80-ci illərinin sonunda çap olunan orfoepiya qaydaları kitabı da dilimizin, şifahi nitqimizin, danışıq tərzimizin bugünkü vəziyyətini ifadə etmir.

Qeyd edək ki, orfoepiya dilçilik elminin ədəbi dilinin tələffüz normalarından və qayda-qanunlarından bəhs edən bir bölməsidir. Yeri gəlmişkən, vurğulayaq ki, orfoepiya sözü yunanca “düzgün”, “dürüst” mənasında olan orthos sözü ilə “danışıq”, “nitq” mənasında olan eros sözünün birləşməsindən əmələ gələn bir termindir.

Məlumdur ki, dilimizin lüğət tərkibinə daxil olan sözlərin müəyyən qrupu yazıldığı kimi tələffüz edilmədiyi kimi, əksinə, deyildiyi kimi də yazılmır. Məsələn, kitab (kitap), bağlayır (bağlıyır), iqtidar (iktidar), hikkə (hikgə), səcdə (səjdə), şəhərli (şəhərri), məxfi (məxvi) və s.

“Fonetika” bölməsində bəzi saitlərin uzun tələffüzü, (k) səsinin yazıda ifadəsi, qoşa saitli və qoşa samitli sözlərin yazılışı və tələffüzü, sözlərin sonunda cingiltili samitlərin yazılışı və tələffüzü, sonu “q” və “k” ilə bitən çoxhecalı sözlərin yazılışı və tələffüzü barədə müfəssəl məlumat verildiyindən, biz düzgün tələffüz üçün vacib olan bir sıra xüsusiyyətləri göstərməklə kifayətlənəcəyik.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, indiyə qədər orfoepiya lüğətinin qaydalarının hazırlanaraq çap edilməməsi efirdə, ekranda, ictimaiyyətdə, məktəbdə müşahidə etdiyimiz danışıq dilinin pozulmasına səbəb olur.

Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğətinin olmaması faktına münasibət bildirən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsinin dekanı, professor, dilçi-alim Buludxan Xəlilov indiyə qədər orfoepiya lüğətinin yaradılmamasını təəssüf hissilə qarşılayır. Bu sahənin diqqətdən kənarda qaldığını deyən B.Xəlilov hesab edir ki, bütün səyləri birləşdirib Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğətini hazırlayıb nəşr etmək lazımdır: “Ümumiyyətlə, Azərbaycan dilinin qrammatikası indiyə qədər geniş şəkildə tədqiq olunub, öyrənilib, müxtəlif sahələrlə bağlı dissertasiyalar, dərs vəsaitləri yazılıb. Yəni bu sahədə uğurlarımız kifayət qədərdir. Ancaq Azərbaycan orfoepiyası sahəsində görüləcək işlərə çox böyük ehtiyac var. Vaxtilə orfoepiya sahəsində Əbdüləzəl Dəmirçizadənin, Əziz Əfəndiyevin xeyli xidmətləri olub. Amma bu sahədə geniş bir məktəb yaranmayıb. Dilçilik elminin elə sahələri var ki, orada böyük məktəb yaranıb, o məktəb xeyli işlər görüb. Ancaq Azərbaycan dilinin orfoepiyası ilə bağlı köklü işlər görülməlidir. Xüsusilə sözlərin düzgün tələffüz məsələsi bu gün öz aktuallığını itirməyən bir məsələdir. Həm orta məktəblərdə, həm ali məktəblərdə, həm də radio və televiziyalarda orfoepiya qaydalarına əməl edilməlidir. Bu, ümumiyyətlə, hər kəsin əməl etməli olduğu bir qaydadır. Orfoqrafiya qaydaları yazını tənzimləyir, sistemə salır. Ancaq düzgün tələffüz məsələsi sistemində qüsurlar daha çoxdur. Açıq deyək, bu problem ailədən, bağçadan, orta məktəbdən, ali məktəbdən, mövcud KİV-lərdən  başlayır. Bu səbəbdən də bu sahədə xeyli ciddi, köklü işlər görülməlidir. Həvəskar səviyyədə, bir az da mütəxəssis səviyyəsində müəyyən orfoepiya sözlükləri çap olunub. Məktəblinin orfoepiya sözlüyü nəşr edilib və s. Ancaq bunlar, bütövlükdə, dilin lüğət tərkibində olan sözlərin orfoepik lüğəti deyil. Açıq deyim, bu sahənin bir az praktik olduğundan ehtiyat edərək, ondan bir az uzaq düşmüşük. Ona görə də Azərbaycan dilinin orfoepiya sözlüyü yoxdur, lakin bu sözlüyün yaranmasına çox böyük ehtiyac var. Nəzərə almaq lazımdır ki, bir sıra sözlərin yazılışında qüsurlar var və bu da onların tələffüzündən qaynaqlanır. Bu problem özünü daha çox alınma sözlərdə göstərir. Etiraf etməliyik ki, Azərbaycan dilinin orfoepiya sözlüyü yaranmalıdır. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti var, bu da xüsusi tarixi ənənəsi olan bir lüğətdir. Azərbaycan dilinin tarixi ənənəsi olan orfoqrafiya lüğəti var. Bu lüğət bu il 7-ci dəfə nəşr ediləcək. Ancaq təəssüflər olsun ki, Azərbaycan dilinin orfoepiya sözlüyü Azərbaycan dilində olan bütün sözləri əks etdirmir”.

B.Xəlilov hesab edir ki, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun tətbiqi dilçilik şöbəsi respublikanın ali məktəblərinin filologiya fakültəsinin müvafiq şöbələri ilə bərabər Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğətini hazırlamalıdır. B.Xəlilov qeyd etdi ki, biz mükəmməl orfoepiya sözlüyü hazırlamaq istəyiriksə, bu işə ciddi yanaşmalıyıq: “Onu da vurğulayım ki, bu sahədə işlər görülməlidir. Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğətinin hazırlanması yalnız Dilçilik İnstitutunun tətbiqi dilçilik şöbəsinin imkanlarına uyğun məsələ deyil. Bura müvafiq ali təhsil müəssisələrinin filologiya fakültəsinin dilçiləri, kolleclərdə dərs deyən dilçi mütəxəssislər də qoşulmalıdır. Nəyə görə? Orfoepiya sözlüyü orfoqrafiya sözlüyü qədər çətin bir sözlükdür, lüğətdir. Əgər orfoqrafiya sözlərin düzgün yazılşını tənzimləyirsə, orfoepiya da sözlərin düzgün tələffüzünü tənzimləyir. Ona görə də orfoepiya lüğətinin hazırlanması ölkə dilçilərini bir araya gətirən işə çevrilməlidir. Təəssüflər olsun ki, bu işin çətinliyi bəzən mütəxəssislərin özünü də qorxudur. Açıq deyim ki, biz dövlət müstəqilliyi əldə etdikdən sonra dəfələrlə orfoepiya sözlüyünün çap edilməsi müzakirə mövzusu olub. Ancaq dilçilər bu ağırlıqdan çəkinərək hər zaman geri durublar və bu sahəni diqqət mərkəzindən kənarda saxlayıblar. Hesab edirəm ki, orfoepiya sözlüyü xüsusi bir layihə şəklində olmalıdır. Eyni zamanda da o layihənin işlənib hazırlanması, həyata keçməsi üçün orada xeyli mütəxəssislər çalışmalıdır. Onu da deyim ki, rus və digər dillərdə orfoepiya sözlüyü var. Bu çox vacib məsələdir, söz necə yazılır, necə tələffüz olunur və s. Bizdə bu istiqamətdə görüləcək işlər Azərbaycan dilinin praktik işləkliyinə xeyli zəmanət verə, danışıq dilimizi xeyli inkişaf etdirə bilər. Çünki Azərbaycan dilinin praktik işləkliyindəki problemlər orfoepiya lüğətinin olmamasından qaynaqlanır”.

Azərbaycan dilinin orfoepiya lüğətinin Sovet dövrü nəşrinə də toxunan B.Xəlilov bildirdi ki, o lüğət də özündə dilimizi tam olaraq ifadə etməyib. Onun sözlərinə görə, bu lüğət elə də mükəmməl olmayıb: “Hazırda orfoqrafiya lüğətinin 7-ci nəşri çapa hazırlanır. Belə olan təqdirdə orfoqrafiya ilə orfoepiya qoşa qanaddır. Ancaq orfoqrafiya lüğəti dəfələrlə çap olunur, orfoepiya lüğətinin isə belə nəşrlərini tapmaq mümkün deyil. Bu qoşa qanadın biri həmişə diqqət mərkəzində olub, o biri qanad isə diqqətdən yayınıb. Ona görə də bu istiqamət kənarda qalıb. Yazıda etdiyimiz qüsurlar mükəmməl orfoepiya lüğətinin olmamasından qaynaqlanır. Çünki orfoepiya lüğəti yarandıqdan, çap olunduqdan sonra düzgün yazı və düzgün deyiliş bir-birini tamamlayacaq. Bu da dilin düzgün tətbiqinə geniş imkan, şərait yaradacaq”.Baki-xeber

2018-ci ildə keçiriləcək imtahanların vaxtı - ELAN EDİLDİ

imtahanbitdi-22-may_1494080518.jpg

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən 2018-ci ildə keçirilməsi nəzərdə tutulan ali təhsil müəssisələrinə I- IV ixtisas qrupları üzrə ikinci (yay) qəbul imtahanlarının,  I-V ixtisas qrupları üzrə ərizə qəbulunun, ixtisas seçiminin, magistratura və rezidenturaya qəbul imtahanlarının ikinci mərhələsinin, ixtisaslaşma seçiminin, ümumi və tam orta təhsil bazasında təhsilalanların buraxılış imtahanlarının, kolleclərə ərizə qəbulunun, eləcə də digər tədbrilərin tarixləri müəyyən olunub.
  
DİM-dən Araz.az-a bildirilib ki, ali təhsil müəssisələrinə II və III ixtisas qrupları üzrə birinci (yaz) qəbul imtahanı mayın 13-də, I və IV ixtisas qrupları üzrə isə mayın 20-də keçiriləcək. İkinci imtahan isə I və IV ixtisas qrupları üzrə iyulun 18-də, II və III ixtisas qrupları üzrə iyulun 26-da keçiriləcək. V ixtisas qrupu üzrə əvvəlki illərin məzunları üçün qəbul imtahanı iyulun 10-da olacaq.
  
I-V ixtisas qrupları və tam orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələrinə  abituriyentlərin ərizələrinin qəbulu martın 29-dan aprelin 30-dək aparılacaq.
 
 
Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına qəbul imtahanının birinci mərhələsi fevralın 25-də, II mərhələsi iyunun 3-də, rezidenturaya qəbulun birinci mərhələsi aprelin 1-də, ikinci mərhələsi isə iyulun 8-də keçiriləcək.
 
 
Bakı şəhəri və bölgələr üzrə ümumi (9 illik) orta təhsil bazasında təhsilalanlar üçün buraxılış imtahanlarının birinci mərhələsi 4, 11 və 18 mart tarixlərində təşkil olunacaq. Ümumi (9 illik) orta təhsil bazasında buraxılış imtahanlarının ikinci mərhələsi və tam (11 illik) orta təhsil bazasında təhsilalanlar üçün imtahanlar isə 21, 27 iyun və 3 iyul tarixlərində təşkil olunacaq.
 
 
Digər imtahanların tarixləri və tədbirlərin qrafiki ilə aşağıdakı cədvəldə ətraflı tanış ola bilərsiniz. 
 

Tədbir

Tarix (2018‑ci il)

Qeyd

 Ali təhsil müəssisələrinin və AMEA-nın magistraturalarına:

 ərizə qəbulu

 2- 12 fevral

 

 İmtahana buraxılış vərəqəsinin çap edilməsi

 20- 24 fevral

 

 QƏBUL İMTAHANI – 1-ci mərhələ

 25 fevral

 

 Proqram seçimi

 7- 17 may

 

 İmtahana buraxılış vərəqəsinin çap edilməsi

 25 may- 2 iyun

 

 QƏBUL İMTAHANI – 2-ci mərhələ

 3 iyun

 

 Jurnalistikaya aid ixtisaslaşmalara qəbul olmaq istəyənlərin qeydiyyatı

 20- 30 aprel

 

 Jurnalistikaya aid ixtisaslaşmalara qəbul olmaq istəyənlərin qabiliyyət imtahanı 

 7- 11 may

 

 İxtisaslaşma  seçimi 

 8- 18 iyun

 

 68, 69, 70-ci proqramı seçən bakalavrların qabiliyyət imtahanı

 6-8 iyun

 

 bakalavrların qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 28 iyun- 11 iyul

 

 AMEA magistraturasına qəbul olmaq üçün qeydiyyat

 7 iyun- 10 iyul

 

 AMEA magistraturasına qəbul olmaq üçün müsahibə

 12 iyun- 14 iyul

 

 boş qalan yerlərə ixtisas seçimi

 7- 13 avqust

 

 boş qalan yerlərə qəbul olan bakalavrların qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 16-24 avqust

 

 Azərbaycan Respublikasında rezidenturaya :

 ərizə qəbulu

 15- 22 fevral

 

 İmtahana buraxılış vərəqəsinin çap edilməsi

 27- 31 mart

 

 QƏBUL İMTAHANI 1-ci mərhələ

 1 aprel

 

 I mərhələdə müsabiqə şərtlərini ödəyən namizədlərin II mərhələ imtahanında iştirak etmək üçün qeydiyyatı

 4- 11 iyun

 

 İmtahana buraxılış vərəqəsinin çap edilməsi

 4- 7 iyul

 

 QƏBUL İMTAHANI 2-ci mərhələ

 8 iyul

 

 İxtisas seçimi 

 10- 16 iyul

 

 namizədlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 3- 7 iyul

 

 boş qalan yerlərə ərizə qəbulu

 31 iyul- 1 avqust

 

 Sınaq imtahanı (elektron)

 16 may (II mərh)

 

 Rus bölməsinin abituriyentləri üçün Azərbaycan dili imtahanı (ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsi və ümumi və tam orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələri üçün)

 1-ci imtahan

 22 aprel

 

 29 mart- 10 aprel 23:59-dək elektron ərizələrini təsdiq etmiş, lakin 1-ci imtahanda "qeyri-məqbul" qiymət alan və ya iştirak etməyən abituriyentlər üçün qeydiyyat

 18 – 29 may

 

 18-29 may tarixlərində qeydiyyatdan keçmiş abituriyentlər üçün  2-ci imtahan 

 10 iyun

 

 elektron ərizələrini 10 aprel saat 23:59-dan sonra təsdiq etmiş  abituriyentlər üçün imtahan

 10 iyun

 

 2-ci imtahan 

 10 iyun

 

 Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsinə:

 Ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsi üçün sınaq imtahanları

 1, 15, 29 aprel

 

 ərizə qəbulu  (I – V qruplar)

 29 mart- 30 aprel

 

 ərizələrində qəbul imtahanlarının birincisində iştirak etmək istədiklərini qeyd edən abituriyentlərin ikinci imtahanda da iştirak etmək üçün   elektron qeydiyyatı

 17 may- 14 iyun

 

 QƏBUL İMTAHANI (ilk imtahan) – II və III ixtisas qrupları üzrə

 13 may

 

 QƏBUL İMTAHANI (ilk imtahan) – I və IV ixtisas qrupları üzrə

 20 may

 

 QƏBUL İMTAHANI (ikinci imtahan) – I və IV ixtisas qrupları üzrə

 18 iyul

 

 QƏBUL İMTAHANI (ikinci imtahan) – II və III ixtisas qrupları üzrə

 26 iyul

 

 QƏBUL İMTAHANI (əvvəlki illərin məzunları üçün) – V qrup üzrə

 10 iyul

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə elektron qeydiyyat

 V qrup üzrə 6- 16 iyul

 I qrup üzrə 21- 24 iyul

 

 Bakı İslam Universitetinə qəbul olmaq istəyənlərin qeydiyyatı

 29- 31 iyul

 11- 13 avqust (boş qalan     yerlərə)

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə qabiliyyət imtahanları (I və V qrup)

 V qrup üzrə 23 iyul- 12 avqust

 I qrup üzrə 30 iyul- 2 avqust 

 

 Bakı İslam Universitetinə qəbul olmaq istəyənlər üçün qabiliyyət imtahanı

 30 iyul- 3 avqust

 13- 16 avqust (boş qalan yerlərə)

 

 jurnalistika ixtisasını seçən abituriyentlərin qeydiyyatı

10-30 aprel

 

 jurnalistika ixtisasını seçən abituriyentlərin qabiliyyət imtahanı

 6 avqust

 

 İxtisas seçimi (I – IV qrup)

 30 iyul- 13 avqust

 

 İxtisas seçimi (V qrup)

 30 iyul- 13 avqust

 

 abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı (I mərhələ)

 16- 28 avqust

 

 boş qalan yerlərə ixtisas seçimi

 16- 20 avqust

 

 boş qalan yerlərə qəbul olan abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 24 avqust- 3 sentyabr

 

 hərbi liseylərə və Hərbi Tibb Məktəbinin feldşer ixtisasına qəbul imtahanı

 30 iyul

 

 Orta ixtisas təhsili müəssisələrinə ümumi (9 illik) orta təhsil bazasında:

 ərizə qəbulu

 1- 27 mart

 

 QƏBUL İMTAHANI  I mərhələ (əvvəlki illərin məzunları)

 15 aprel

 

 QƏBUL İMTAHANI  II mərhələ (əvvəlki illərin məzunları)

 10 iyul

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə  elektron qeydiyyat

 6-16 iyul

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə qabiliyyət imtahanı

 30 iyul- 3 avqust

 

 ixtisas seçimi

 25 iyul- 6 avqust

 

 abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 9-24 avqust

 

 boş qalan yerlərə ixtisas seçimi

 28 avqust- 3 sentyabr

 

 boş qalan yerlərə qəbul olan abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 5- 12 sentyabr

 

 Orta ixtisas təhsili müəssisələrinə tam (11 illik) orta təhsil bazasında:

 ərizə qəbulu

 29 mart- 30 aprel

 

 QƏBUL İMTAHANI (əvvəlki illərin məzunları)

 10 iyul

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə  elektron qeydiyyat

 6-16 iyul

 

 xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə qabiliyyət imtahanı

 23 iyul- 3 avqust

 

 ixtisas seçimi

 16- 20 avqust

 

 abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 24- 30 avqust

 

 boş qalan yerlərə ixtisas seçimi

 1- 5 sentyabr

 

 boş qalan yerlərə qəbul olan abituriyentlərin qəbul olduqları təhsil müəssisələrində qeydiyyatı

 7-12 sentyabr

 

 Buraxılış imtahanları:

 İlk peşə-ixtisas təhsili müəssisələri

 18 mart

 

 Ümumi orta təhsil bazasında, I mərhələ, 1-ci istiqamət  

 4 mart

 

 Ümumi orta təhsil bazasında, I mərhələ, 2-ci istiqamət  

 11 mart

 

 Ümumi orta təhsil bazasında, I mərhələ, 3-cü istiqamət  

 18 mart

 

 Ümumi orta təhsil bazasında, I mərhələ (əvvəlki illərin məzunları və eksternat qaydasında imtahan verənlər üçün)

 15 aprel

 

 Ümumi orta təhsil bazasında II mərhələ, 1-ci istiqamət

 21 iyun

 

 Ümumi orta təhsil bazasında II mərhələ, 2-ci istiqamət

 27 iyun

 

 Ümumi orta təhsil bazasında II mərhələ, 3-cü istiqamət

 3 iyul

 

 Ümumi orta təhsil bazasında (əvvəlki illərin məzunları və eksternat qaydasında imtahan verənlər üçün(II mərhələ))

 10 iyul

 

 Tam orta (11 illik) təhsil bazasında, 1-ci istiqamət

 21 iyun

 

 Tam orta (11 illik) təhsil bazasında, 2-ci istiqamət 

 27 iyun

 

 Tam orta (11 illik) təhsil bazasında, 3-cü istiqamət

 3 iyul

 

 Tam orta təhsil bazasında (əvvəlki illərin məzunları və eksternat qaydasında imtahan verənlər üçün)

 10 iyul

 
Qeyd edək ki, ölkədə keçirilə biləcək digər kütləvi tədbirlər nəzərə alınaraq qrafikdə dəyişikliklər edilə bilər. Bununla bağlı əvvəlcədən məlumat veriləcək.

22 -dən səhifə 27

Əlaqəli xəbərlər