Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa...

214.jpg


 Qışdan, soyuqdan, qardan, yağışdan deyil. Heç pulsuzluqdan da deyil. Amma, çox kədərlidir. Siz ölkədəki siyasi-mənəvi durumun kədərli mənzərəsini görürsünüzmü?  Burda “siyasi” sözü ona görə mütləqdir ki, məhz siyasətdən doğan, daha doğrusu, siyasətin yekunu olaraq boz boşluğa bənzəyən ölkədə mənəviyyatsızlığın kuliminasiyaya çatdığını görməmək mümkün deyil. Əlbəttə, bu indi yaranmayıb, xeyli müddətdir ki, yol gəlir və təəssüf ki, bu qəbildən  yeni “zirvələr” fəth etmək axtarışı davam edir və  dayanacağı da  hələ görünmür. Amma, mənəviyyatın aşınma stadiyası artıq bitib və sonra hansı mərhələnin gəldiyini demək, onun adının  nə olduğunu tapmaq qədər çətindir. 

 
Bu, pəncərə arxasından sakit seyr ediləcək bir mənzərə deyil. Adətən kədərli mənzərə deyimində bir məhzunluq, bir sakit qəmlilik, uzaqlara baxıb dalmaq çalarları var, amma bu mənzərə  çox cansıxıcı, boğucu, qüruru düşürən, can yandıran, bir sözlə adamın  başını aşağı salandır. Söhbətin nədən getdiyini yəqin təxmin edirsiz. İstənilən mübarizədə nifrət ola bilər, amma istər fərdlər arasında məişət, mövqe, var-dövlət uğrunda aparılan mübarizə, istər bəşər tarixinin hakimiyyət uğrunda ən gərgin mübarizələri, hətta müharibələri də istisnalar olsa da bir qanun, bir ləyaqət çərçivəsində aparılıb. 
Ölkənin indiki siyasi-mənəvi durumundakı böhran o qədər aydın görünür ki, onu dərindən təhlil edib, səbəb və nəticələri sadalamağa ehtiyac qalmır. Sanki  Mefistofel  Allahla mübahisə edəndə yaratdığı insanın heç nəyə qadir olmadığını, ona şüuru bəxş etməklə yalnışlığa yol verdiyini sübut etmək üçün kabus kimi bu ölkənin başı üzərində dayanıb.., bizləri Allaha göstərir. Çünki, baş verənlər Allahın insana lütf etdiyi dəyərlərin tam əksi, Mefistofelin-iblisin istəklərinin təntənəsidir.
 
Baxın, canı boğazına yığılmış, vətəndən müxtəlif səbəblərlə, təbii ki, xoş olmayan, hətta təhlükə yaradan səbəblər üzündən ölkəni tərk edib demokratik ölkələrə sığınan və doğmalarından, doğma yurddan ayrı düşməyin ağırlığını hər gün çiynində daşıyan, dərdini danışmağa adam tapmayan biri hirsindən-hikkəsindən onu bu günə salanlarla mübarizə aparmağa qərar verir. Və...Və başlayır bütün etik, milli, əxlaqi dəyərlərə zidd olan yollarla, vasitələrlə işlər görməyə. Münasibətin nifrətdən də artıq səviyyədə olmasından asılı olmayaraq öncə milli-mənəvi, sonra bəşəri dəyərləri məhv edən vasitələrlə mübarizə aparmaq qəbulolunmazdır. Təkrar edirəm, səbəblərin nədən yaranmasından asılı olmayaraq.
 
Qarşı tərəfin əks reaksiyası isə iki dəfə ondan pisdir. Tabeliyində nəhəng inzibati resursları, təbliğat vasitələri ola-ola  bütün milli, bəşəri, əxlaqi dəyərləri məhv edən, üstündən xətt çəkən, sağalması onilliklərə qalan yollarla, iyrənc vasitələrlə, ən düşük əməllərlə mübarizə aparmaq yolunu seçməyin zərbəsi birinci millətə dəyir. Uşaqlıqdan aldığımız tərbiyə, oxuduğumuz dastanlar, nağıllar, kitablar, cəmiyyətin formalaşdırdığı əxlaq normaları bizə düşmənçiliyin də mərdcəsinə, ləyaqətlə aparılmasını təlqin edib.  Əsrlərdən gələn və formalaşan şərəf və ləyaqət prinsipləri gözümüzün qabağında darmadağın olur. Bu mənzərəyə baxmaq olmur, bunu sakit qarşılamaq mümkün deyil. Bu kədərli mənzərəni hər gün yaşayan bir Azərbaycan vətəndaşı tapın ki, desin bu işdən, bu mübarizə yolundan razıdır.     
 
Açıq deyək, əgər uzaqdakına əlin yetə bilmirsə, onun doğmalarından “imtina etmək”(daha doğrusu, “etdirmək”) ərizələrini almaq, sonra da bu imtinanı  bəyan edib təbliğ etmək profilkaktika hesab olunurmu, başqalarının da gözünü qorxutmaq  məqsədinə çatmaqdırmı? Nəyi təbliğ edirik? Satqınlığımı? Təsəvvür edin Qarabağ müharibəsi gedir, əsir düşənə deyirlər dövlətinin, millətinin, ölkənin əleyhinə filan işi gör səni öldürməyək, incitməyək. Bu günkü mənzərə sabaha potensial satqınlar ordusu yetişdirməyi əks etdirmirmi? Bunu görən gənc, bu təbliğatın qarşısında hansı mərdlikləri özündə tərbiyə edəcək? Hətta imtina edən, qadınlar olsa belə... Ana, bacı, həyat yoldaşı, və zərif cinsdən olan digər qohum-əqrabalar olsa belə.  Biz bir millət olaraq sabah hansı mərd xüsusiyyətimizlə övladlarımızı tərbiyə edəcəyik? Hakimiyyətin təzyiqi ilə oğlundan, qardaşından, ərindən, dayısından, əmisindən imtina edənlərləmi? Tarixən o qədər real həyatdan, bədii əsərdən sitat gətirə bilərik ki, necə qorxmaz, əyilməz xanımlar olub. Dekabristlərin özü qədər xanımlarının etdikləri hərəkət onları əbədiləşdirib. Sabah nə ilə qürur duyacaq bu millət? Kimi nümunəvi ata, ana, bacı, qardaş hesab edəcəyik? İmtina ərizəsi yazanlarımı? Harda qaldı “itə ataram, yada satmaram” qüruru?
 
Qınamıram, bu hər birimizin doğması ilə baş verə bilər və “boğulanda meymun da balasını ayağının altına alır” kimi mahiyyətcə qısır olan  misalla  özlərinə təskinlik verə bilərlər. Təəssüf ki, bizə aid olan belə qısır deyimlərimiz az deyil və bir təhlükə hiss edəndə “qarın qardaşdan irəlidir” kimi daha bir mənasız , amma reallığı əks etdirən misallarımız və ona uyğun saysız-hesabsız hərəkətlərimiz var. Yeri gəlmişkən, bu tendensiya çox təhlükəlidir: hüququ, şərəfi, ləyaqəti, vətəni uğruna deyil, qarnına görə qardaşını bada verən nəhəng potensial kütlənin varlığı daha təhlükəli, daha iyrəncdir.
  
“Bu tablo karşısında kendini değersiz, yalnız, korumasız, sahipsiz, itibarsız hissetmeyen bu ülkenin tek bir evladı, vatandaşı var mı gerçekten?”. Bu sözlər Türkiyənin çox istedadlı köşə yazarlarından olan Levent Gültəkinə aiddir və qardaş ölkədə də buna bənzər hadisələrə etirazını bildirən müəllif  bu sualı həm də bizim üçün verib. Doğrudan da özünüzü statusunuzdan asılı olmayaraq bu durumda güvəndə hiss edirsinizmi, cənab nazirlər, “cənab dilənçilər”? (son kəlmə Bulqakova məxsusdur)
Belə vəziyyətlərdə kim qabağa düşüb müdriklik edə bilər? Tərəfləri çəkindirər, qınayar, doğru məsləhət verməyə kimin statusu imkan verər? Ziyalı çox yüksək statusdur və şəxsən mən o statusa hələ iddia etmirəm. Əgər millətin ziyalı bildiyi adamlar bu kədərli mənzərəni görüb susursa, deməli cəmi Azərbaycanda bu status –vakantdır.  Din xadimi necə? Barışdırıcı və çəkindirici, tövsiyyə və məsləhət vermək missiyasını yerinə yetirməlidirmi? Bəlkə də kritik anlarda ən çəkindirici faktor- “Allahdan qorxun” kəlamı ilə ortaya düşən din xadiminin nüfuzu olardı. Amma, bizdə bu nüfuza sahib bir din xadimi belə yoxdur, bu missiyanı  yerinə yetirəcək ruhani yeri də..,  vakantdır.
  
Önündə Qarabağ matəmagahı dayanan bir millətin, bir dövlətin qarşısında asılan kədərli mənzərəni görürsünüzmü? 
 
İlham İsmayıl

Böyük KİŞİnin böyük OĞLU

1519649602_untitled-1.jpg


 Mən dostum Aqil Alışovun özünü və şəklini təbrik etməyəcəm! Çünki Aqil Alışov mənim üçün hər gün şəkli və özü ilə təbriklik bir anlamdadı!!! Onun ad günü 26 fevraldadı - Aqil də bütün azərbaycanlılar kimi öz ad gününü Xocalıya qurban verib və ad gününü mənimlə keçirib - əgər keçiribsə... o da mart ayının 1-də! 50 qəpiklik çay verilən çayxanada! Mən Aqilin yerinə olsaydım... 26 fevral da ad günüm, yüzəyüz inanın: ŞƏHƏRİN ƏN GÖRKƏMLİ YERİNDƏ, ƏN KƏHKƏŞANLI BUCAĞINDA VƏ ƏN TƏNTƏNƏLİ ŞƏKİLDƏ ad günümü keçirəcəkdim!!! Məhz ona görə ki:

 
1. Bu ölkənin Şuşası gedib - həyat davam edir!
2. Bu ölkənin Laçını gedib - həyat davam edir!
3. Bu ölkənin döyüşçü oğlanları ölüb... şəhid... olub - Allah rəhmət eləsin. 
4. Qarabağ yoxdur - "Qarabağ şikəstəsi" hər il oxunur...
5. Qarabağ yoxdur, daha qarabağlı dünyaya gəlmir, ancaq şairlər, yazıçılar Qarabağdan yazır, özü də arsız-arsız uduzmağımızdan, miskin şəkilə öldürülməyimizdən, zorlanmağımızdan.
6. ...
666. ...
 
VƏ mən 26 fevralda keçirəcəyim möhtəşəm ad günümün sonunda qışqıracaqdım - BİZ HƏLƏ DƏ ÖLMƏMİŞİK! Yer üzü bizi üstündə gəzdirdiyinə görə xəcalət çəkir. Nəinki 26 fevralda... 1 Yanvardan ta 31 dekabra qədər - cəmi dörd günü çıxmaq şərtiylə - 20 Yanvar, 28 may, 17 noyabr və 31 dekabrdan başqa...
 
Anlayan varmı???
 
Anlamırıq və anlamadığımızdan da Aqil Alışovun ad günü qara gəlir!!!
 
Və mən içimdə qırıla-qırıla qalıram - Aqil Alışov 20 omonçunun içinə özünü çırparaq dörd azərbaycanlını Moskvanın mərkəzində onların əllərindən diri çıxaran oğuldu!
 
Aqil Alışov Rusiya Federasiyasında eninə-uzununa Azərbaycanı təbliğ edən və bu barədə bir yerdə danışmayan oğuldu!
 
Aqil Alışov iki uşaq atası ola-ola, bu Vətənin çağırışına cavab olaraq, ailəsi ilə birgə döyüş bölgəsinə köç edən oğuldu - digərlərindən fərqli olaraq, jurnalistliyini "zurna"listliyə çevirib "ay aman, azad sözü boğurlar, jurnalistə təzyiq edirlər" şivənin salmayan oğuldu!!!
 
Və... ordudan qayıdandan sonra da yollar arayır ki... bundan sonrakı ömrünü də orduya həsr etsin!
 
 Bu gün üçün artıq Aqil Alışovun gəncliyi də geridə qalıb. Son 20 ildə Gəncliyini bitirənlər həm də GƏNCLİYİNİ İTİRMİŞ olanlardır. Amma Aqil Alışovun gəncliyindən gəncliyinə də ahıllığına da, qocalığına da, müdrikliyinə də, lap yeddi bel sonrasına bir dəyər qalacaq: Aqil Alışov onu böyük böyüdən kişinin böyük böyüyən oğludu! Harda Azərbaycan üçün ağlayan göz görsəniz - Aqil Alışovun gözləri bilin, harda Azərbaycan üçün döyüşə qalxan əl görsəniz, Aqil Alışovun əli bilin, harda Azərbaycan üçün "döyüş üçün, irəli!" sədası eşitsəniz, Aqil Alışovun harayı hesab edin!
 
Və Aqil Alışov Azərbaycan adına çabalarını baş qaxıncına çevirməyənlərdəndir - 2002-ci ildən bu yana DƏYİŞMƏZ QALAN Aqil Alışovla "Millətim", "Millətin səsi" və digər qəzet və daycestləri buraxanda mən elə bilirdim Aqil Alışov bu günün üstündə pafos sərgiləyir. Düz 12 ildir Aqil mənim PAFOS dediyimin HƏQİQƏT VƏ VƏTƏNPƏRVƏRLİK olduğunu nümayiş etdirir!
 
Və mən bu gün - heç bilmirəm neçə yaşı tamam olur Aqilin - 12 ilin peşində deyirəm: savaşın-mübarizən-xidmətin-qəzan mübarək, 12 yaşlı QƏHRƏMAN!
 
Böyük KİŞİnin böyük OĞLU!
 
SON SÖZ ƏVƏZİ: Mən dostlarımın övladlarının qələbəsinə sevinmişəm - bunu onlardan gizlətməmişəm və hətta çəkinmədən dostlarımın oğlanlarından yazılar da yazmışam. Arada mənə "bəs filankəsin oğlu filan yerdə oxuyur və yaxud da filan yerdə işləyir, niyə bir xoş söz demirsən" deyənlərə cavabımı da yerində bilirəm: hər kişinin oğlu kişi deyil, hər oğul da atası kimi kişi olamaz. Mən KİŞİ OĞLU KİŞİləri təbliğ və təqdir edirəm - Vətənin ehtiyacı onlaradı: yazıram ki... Vətən sevinsin!
 
Sağ ol, Aqil - Vətən sevindirən dost!
Qaynarinfo

“BİZƏ SƏRÇƏ GÖNDƏRİN”

serce.jpg


60 il bundan öncə Çində baş vermiş bu ekoloji faciə bizi ibrət dərsi götürməyə səsləyir. Bu gün Azərbaycanda genetik modifikasiya olunmuş (GMO) məhsulların bazarlarda (super-marketlərdə, ticarət mərkəzlərində) tüğyan etməsi deməyə əsas verir ki, çox çəkməz, insanlarımız müxtəlif xəstəliklər tapar və biz də qonşu ölkələrə təmiz, sağlam, keyfiyyətli məhsul toxumları (tingləri) üçün təkidli xahişlərlə müraciət etməyə məcbur olarıq.

1958-ci il martın ortalarında Çin Kommunist Partiyasının (KP) 8-ci qurultayı keçirilirdi. Qurultayda bu nəhəng ölkənin qarşısında duran vacib siyasi, iqtisadi, hərbi və s. kimi mühüm məsələlərlə yanaşı, qəribə səslənsə də, “sərçə problemi” müzakirə olunurdu. Mühüm postlarda əyləşən bəzi kommunistlər iddia edirdilər ki, guya sərçələr ölkəni məhvə doğru aparır. Nə bilim, onların yedikləri dən (qarğıdalı, tum, çörək və s.) hesabına 35 milyon nəfər insanı qidalandırmaq olar. Guya sərçələr olmasa, ölkə ərzaq qıtlığından xilas olar, bir neçə on milyon insan üçün qida mənbəyi tədarük oluna bilər və s. Əlbəttə, bütün bunlar cəfəngiyyat, sərsəm iddialar idi.
Amma bu dünyada kommunistlərin sərsəm qərarları azmı olub? Həmin il martın 18-də KP öz ali yığıncağında ölkədə sərçə siçovul, milçək və ağcaqanadların məhvi haqqında ölüm hökmü verdi. Mövzumuz sərçə olduğu üçün yazıda biz ancaq bu quşdan danışacağıq. KP-nin ali qərarı çinlilərin əlinə bəhanə verdi. Nəzərə alsaq ki, Çində hələ o dövr üçün 100 milyonlarla insan var idi və onlar da sərçələri öldürməkdə qərarlı idilər, onda balaca quşların faciəvi sonluğunu əvvəlcədən təsəvvür etmək çətin deyildi. İnadkar, məqsədlərində qətiyyətli çinlilər torlar düzəldir, havada yellədir, bir quşun uçmasına belə aman vermirdilər. İdarələr, təşkilatlar, hətta məktəbdə müəllim və şagirdlər bu kampaniyaya cəlb edilmişdilər. Gecələr sərçə yuvaları dağıdılır, balaları məhv edilirdi. Çox da dəqiq olmayan statistik məlumatlara görə, martın 18-dən ötən 3 gün ərzində Çində bir milyon başa yaxın sərçə məhv edildi, ilin sonuna kimi həmin rəqəm 2 milyardı ötdü. Beləliklə, Çin KP öz sərsəm məqsədinə nail oldu, amma elə çinlilərin faciəsi də buradan başlandı. Sərçələrin yedikləri müxtəlif həşəratlar (qurdlar, böcəklər, çəyirtkələr və s.) artıb çoxaldı və tarlalara hücum çəkdilər. Ziyanvericilər o qədər çox və kütləvi idi ki, onları kimyəvi üsulla belə qırıb qurtarmaq mümkün deyildi. Onlar kənd təsərrüfatı tarlalarını, bağlarını, meyvə ağaclarını, meşələri viran qoydular. Bu işdə sayı-hesabı bilinməyən çəyirtkə sürüləri daha amansız idi, onlar bütöv kəndləri silib-süpürüb apardılar. Nəhəng ölkənin on minlərlə kəndində aclıq başlandı.
Aclıq bu böyük ölkədə getdikcə dərinləşir, faciəvi xarakter alırdı. İnsanlar əvvəlcə mal-qaranı (hətta iti, pişiyi belə) yeyib qurtardılar, sonra keçdilər bir-birlərini öldürməyə. Öldürür, yeyir, amma aclıqdan xilas ola bilmirdilər. Çin ailələrində nə qədər qoca ata-anaların (ümumiyyətlə isə yaşlıların, fiziki cəhətdən zəif olanların) öldürülərək yeyilməsi faktları mövcuddur, lakin bu gün həmin məsələ “örtülü” olaraq saxlanılır. Müasir Çin cəmiyyəti bu faciəvi tarixdən söhbət açmağa utanır, xəcalət çəkir, sadəcə, “üstüörtülü” adlayıb keçir. Çünki təxmini məlumatlara görə, 30 milyon nəfərə yaxın insan bu aclıqdan ölmüş və ya öldürülmüşdür. Daha dəqiq desək, partiyanın sərsəm qərarının qurbanı olmuşdular.
Bizim bu yazıda məqsədimiz heç də onları utandırmaq və ya xəcalətli tarixi başlarına qaxınc etmək deyil. Bizim bu qüdrətli dövlətə və qəhrəman Çin xalqına böyük rəğbət və sevgimiz var. Sadəcə, utanc gətirən bu tarixi ona görə xatırladırıq ki, bundan ibrət alaq, nəticə çıxaraq, Allahın yaratdığı ekoloji tarazlığı pozmayaq.
10 milyonlarla insanın məhvinə səbəb olan sərsəm qərarın qəbulundan heç 2 il keçməmiş ölkənin bu faciəvi vəziyyətini təhlil edib dəyərləndirən Çin KP MK elan etdi ki, səhv etmişik. Əlbəttə, Çin EA-nın görkəmli alimləri bu işdə böyük rol oynadılar. Məhz onlar qərarı elmi şəkildə təhlil edib səhv olduğunu MK-ya sübut edə bildilər. Çin rəhbərliyi vəziyyəti düzəltmək üçün qonşu dövlətlərə, ilk növbədə, SSRİ və Kanadaya müraciət edərək sərçə istədi. Təbii, həmin ölkələr də sərçələri Çinə havayı göndərmirdilər. Bu, barter üsulu ilə, ya da qızıl pula həyata keçirilirdi. 
Son illər ekoloji tarazlığın pozulması dünyanın və bizim qida məhsullarında daha təhlükəli xarakter alıb. Əvvəlcə genetik modifikasiya olunmuş (GMO) məhsullar barədə, buna şifahi nitqdə biz geni dəyişdirilmiş məhsullar deyirik. Son 15-20 il ərzində bu məsələ bəşəriyyətin qarşısında, o cümlədən Azərbaycanda olduqca təhlükəli problemə çevrilib. Məsələn, soyuğa və xəstəliyə davamlı olması üçün kartofa əqrəb, qidalı olması üçün düyüyə insan, şaxtaya davamlı olması üçün pomidor və çiyələyə balıq genləri , banana analgin və s. vururlar. Biz saysız-hesabsız qida məhsullarının yalnız cüzi bir hissəsinin adlarını çəkdik. Ən təhlükəlisi isə uşaq qidaları genlərinin dəyişdirilməsidir (dondurma, kolbasa, sosiska, makaron, ət məhsulları və s.) GMO məhsullar insanlarda tədricən cürbəcür xəstəliklər yaradır, hətta sonsuzluğa, xərçəngə gətirib çıxarır. Bu, artıq bütün dünyada həkimlər (mütəxəssislər, laboratoriyalar) tərəfindən birmənalı olaraq qəbul olunub, təsdiqlənib. Kim bunun əksini “sübut” eləməyə çalışırsa, bu, göydə Günəşi danmağa bənzəyir.
Çox təəssüf ki, bizdə göydə Günəşi danmağa hazır olan şəxslər də tapılır. Arxasında işbazların, inhisarçıların dayandığı və onların “maliyyələşdirdiyi” bir adam televiziyaya çıxa, qeyri-ciddi qəzetlərə yol tapa bilir. Başlayır şirin-şirin GMO məhsulları boğazdan yuxarı tərifləməyə. Amma uşaq da başa düşür ki, onun bu canfəşanlığının (əslində isə vicdansızlığının) arxasında rüşvət dayanır. 
Bu yazıdan elə nəticə çıxmasın ki, bəşəriyyət GMO təhlükəsini soyuqqanlılıqla qarşılayır. Doğrudur, ox yaydan çoxdan çıxıb, amma problemlərin həlli yolları da var. Məsələn, hazırda 40-a yaxın ölkə nəinki GMO məhsullarını, hətta onun toxumlarını (tinglərini) də öz sərhədlərindən içəri buraxmır. Azərbaycan da bu sahədə hüquqi tədbirlərə əl atıb. 2000-ci ildən BMT-nin “Bioloji müxtəlifliyə dair” konsepsiyasına, 2005-ci ildən isə bu konsepsiyadan irəli gələn “Biotəhlükəsizliyə dair Kartogen protokolu”na qoşulub. Həmin protokola əsasən, Azərbaycan GMO məhsullarını, bu mənşəli ərzaq mallarını və onların toxumlarını öz ərazisinə buraxmamalıdır.
Respublikamız bu mövzuda daha irəli gedərək, 13 iyun 2008-ci ildə “Ekoloji təmiz kənd təsərrüatı haqqında” Qanun qəbul edib. Sonrakı illərdə bu Qanuna müəyyən dəyişikliklər edilib, o cümlədən respublikanın Baş naziri A.Rasizadə 28 mart 2014-cü ildə həmin qanundan irəli gələn bəzi hüquqi aktları imzalayaraq qərara dəyişiklikləri təsdiqləyib. Başqa sözlə, bu qərar GMO məhsullarının ölkəmizə gətirilməsini qəti qadağan edir. Qanuna əlavə edilmiş bu dəyişikliklər tələb edir ki, məhsulların etiketi üzərində həmin məhsulların istehsalında GMO və onların törəmələrindən istifadə olunması haqqında məlumatlar (lövhələr) əks olunsun. 
Deməli, ölkəmizdə GMO məhsullara qarşı lazımi hüquqi baza var. Bəs real vəziyyət? Təəssüf ki, bu gün bazarlarımızda (iri ticarət mərkəzlərində) pomidorun 70, kartofun 40, qarpızın 60 faizi GMO məhsullarıdır.
Dünya belə qurulub ki, şəhərlər kəndlərdən qidalanır. Bunu təkcə ərzaq məhsullarına tələbat mənasında başa düşmək lazım deyil. Bu yanaşma şəhərlərin əhalisi üçün də xarakterikdir. Çünki şəhərdə işləyən, vəzifə tutan, dövlətimizin idarə edilməsində bu və ya digər formada fəal iştirak edən, cəmiyyətimizin inkişafına töhfələr verən vətəndaşların böyük əksəriyyəti uşaqlığını kənddə keçirən insanlardır. Necə deyərlər, kəndlərimiz şəhər üçün “təmiz qan” rolunu oynayır.
Uşaqlığı kənddə keçən hər bir kəs yaxşı xatırlayır: biz pomidoru əkir, becərir, məhsullarını bol-bol yığırdıq. Pomidorlardan elə gözəl ətir gələrdi ki... Nəlbəki boyda bir dəymiş pomidoru götürər, üstünə azacıq duz səpib dişimizə çəkərdik. Yalan olmasın, bu pomidorla az qala yarım təndir çörəyi yeyərdik. Pomidorun dadından doymazdıq. Bəs indi? İndiki pomidorlar olub çaylaq daşı. Hirslənib birinə tullasan ha, onun başını yarar. Yayda heç yumurta-pomidor bişirmiş və ya bişirtdirmisinizmi? Daş kimi pomidoru bıçaq güclə kəsir, doğrayırsan tavaya, bir qram da suyu çıxmır. Elə bil turp, kartof, alma doğrayırsan. Pomidor-yumurta çığırtmasının nə suyu qalıb, nə dadı, nə də ləzzəti.
Biz görmüşük toyuqlar yaşıl çəməndə (bağda, bağçada) açıq şəkildə gəzər, eşənək atar, göy yeyər, yumurtası da olar qan kimi qırmızı. Bəs indi? Qapalı şəraitdə kimyəvi üsulla yumurtladılan (yumurtlayan yox ha!) toyuqdan nə gözləyək? Lap bu yaxınlarda məlum oldu ki, yararsızlığı bir yana, “yumurtalar” ümumiyyətlə saxta imiş, yəni kimyəvi üsulla əldə düzəldilirmiş. Düyü də bu cür. İndi plovdan ətir gəlmir, xəmir olub yapışır bir-birinə.
Müasir broyler toyuqları insanlığın faciəsinə çevrilib. Onların insan üçün zəhərli olan kimyəvi maddələrlə bəslənərək yetişdirilməsi hamıya məlumdur. Əks halda, 40 günə 1,2-1,5 kiloqram çəki verməzdi ki! Nənələrimiz toyuğu kürt yatırdar, Novruz bayramı qabağı onun “cip-cip” eləyən balaca balaları çıxardı. Yəni mart ayından etibarən tədricən böyüməyə başlayan cücələr bir də ilin sonunda - noyabr, dekabr aylarında yetişər, kəsməklik olardı. 6 aydan tez yetişməyən çolpa 40 günə 1,5 kiloqrama çatdırılırsa, bunun kimyəvi üsulla şişirdilməməsini necə iddia etmək olar? Quba almaları da belə. Şanlı-şöhrətli, adına mahnılar qoşulan almalardan əsər-əlamət qalmayıb, tarixə qovuşub. Almaların genləri tamamilə dəyişdirilib. Qızılı Əhməd alması isə çoxdan “arxivə” çevrilib, bu adla bazarlarda satılanlar, əlbəttə ki, saxtadır.
GMO məhsullarla mübarizədə Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi, İqtisadiyyat və Kənd Təsərrüfatı nazirliklərinin bəzi qurumları səmərəli işləyə, aktiv ola bilmədilər. Cənab Prezident də bu qurumların bazalarında Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin yaradılması barədə müvafiq sərəncam imzaladı. Yeni qurum GMO təhlükəsini ram edə biləcəkmi? İndi gözlər böyük ümidlə təzə yaradılan Agentliyə dikilib. http://respublica-news.az

MARADONA VƏ HƏCC ZİYARƏTİ

Ayten-272x300.jpg


 

Təxminən eyni vaxtda iki xəbər oxudum: Həcc ziyarətinin qiyməti və 9 yaşlı Yusifin ölümü. Elə bu yerdə argentinalı futbol ulduzu Dieqo Maradonanın Roma Papası haqda fikri yada düşür. O, müsahibələrinin birində deyirdi:“Bəli, Roma Papasına qarşı çıxdım. Vatikana gəlib qızıldan damları gördüm. Sonra isə eşitdim ki, Roma Papası aclıq çəkən uşaqlara görə narahatdı. Lənət şeytana, qızıldan damı sat, uşaqları xilas elə — dedim”.

Yusif Bəşirzadə xroniki böyrək çatışmazlığından əziyyət çəkirdi. Dəfələrlə müalicə olunmuşdu. Əməliyyata ehtiyacı vardı. Zaman itirmək olmazdı, ailənin isə əməliyyat üçün tələb olunan vəsaiti yox idi. Azərbaycanda səhiyyə sözdə pulsuzdu, belə xəstəliyin müalicəsi çox böyük pullar hesabına başa gəlir. Yusifin əməliyyatına 30 min manat lazım idi. Yaxınları sosial şəbəkələrdə elan vermişdilər, amma qısa müddətdə həmin vəsaiti toplamaq mümkün olmadı. Uşağa nə dövlət sahib çıxdı, nə də valideynlərinin onu xilas eləməyə gücü çatdı. Yusif gözlərini əbədi yumdu…

Həcc ziyarətinin qiymətləri açıqlanıb. Zəvvarlar müqəddəs yeri ziyarət eləyib, şeytana daş atmaq üçün 4150 dollarından keçməlidi. Yetərincə böyük rəqəmdi. Bu il Azərbaycana 1200 nəfərlik kvota ayrılıb. Yusifin həyatda qalması üçün isə cəmi 4-5 zəvvarın səfər xərci kifayət idi…

İnsanların inancı ilə işimiz yox. Bilirəm, Həcc ziyarəti İslamda imkanı çatan üçün vacib buyurulan şərtlərdəndi. Amma din demir ki, qohum-qonşunun həmin səfər xərcinə əlahiddə ehtiyacı olduğu halda bunu görməzdən gəlib yola çıxasan. Burada ürəyinə daş bağlayıb şeytanı daşlamağın nə məntiqi ola bilər axı?

Əlbəttə, bu ölkədə Yusif kimi müalicəyə ehtiyacı olan uşaqların sayı minlərlədi. Onların hamısını xilas eləyə bilmərik. Bu birbaşa hökumətdən asılı məsələdi. Amma hökumət öz işini görməyəndə vətəndaşların bir-birinin mərhəmətinə sığınmaqdan başqa çarəsi qalmır.

Din təkcə Həcc ziyarətini vacib buyurmayıb. Din həm də onu deyir ki, zülm qarşısında susma, məzlumun ahına qulaqlarını tıxama. Keçmiş deputat Qalib Salahzadə 27 dəfə Həcc ziyarətində olduğunu deyir. Təsəvvür eləyirsiniz? Deputat olduğu illər ərzində bir dəfə ağzını açıb səfalət içində boğulan adamların dərdini dilə gətirməyib. Biz hələ mərhəmətdən danışmırıq. Guya Salahzadə bilmirdi ki, bu ölkədə nə qədər insan pulsuzluqdan xəstəlik qarşısında diz çökür, yoxsulluq üzündən intihar eləyir?

Hacı Qalib parlamentdə çıxış eləyirdi. Amma adamların boynuna kəndir keçirən məsələlərdən danışmırdı. Əksinə, bunları dilə gətirənlərə qarğış eləyirdi:“İnkişafı görməyənləri Allaha tapşırıram, onlar Allahın bəlasına gələcəklər. Anlaya bilmirəm, baş verənləri görməməkmi olar?! Danmaqmı olar?! Allah sizin bəlanızı versin!”

Hacı Qalib Qafqazın şeyxi Allahşükür Paşazadənin qudasıdı. Maradonanın Roma Papasına dedikləri aşağı-yuxarı elə Qafqazın “Roma Papasına” da aiddi. Şeyx də xeyli zəngindi. Qızıldan damları olmasa da, Bakıda özəl klinikası, Çexiyada mülkləri, böyük biznesi var. Söz-söhbət deyil, ortaya konkret sənədlər, sübutlar qoyulub.

Maradona Roma Papası deyildi. Nə dini rütbəsi olub, nə də səlahiyyətləri. Amma onun yaxşılıq eləmək kimi bir missiyası vardı. Öhdəlik deyildi, insanlıq məsələsiydi…

Dieqo 1984-cü ilin qışında FİFA-ya və formasını geyinməyə başladığı “Napoli”yə xeyriyyə matçı üçün ağız açanda yeganə məqsədi klubun keçmiş futbolçusu, yoxsulluğun əldən saldığı Pyetro Puzoneyə oğlunu ağır xəstəlikdən xilas eləməyə kömək idi. Dieqoya rədd cavabı verdilər…

Maradona çox sarsılmışdı. Amma dünyanın gəlib-getmiş ən böyük futbolçularından biri xəstə uşağa biganə qalmaq fikrində deyildi. Qərar verdi: Neapol yaxınlığındakı kiçik Açerra şəhərinin qəsəbə stadionunda meydana çıxacaq. Əsas odu, xeyriyyə məqsədilə keçirilən oyunda müalicə üçün vəsait yığılsın.

1985-ci ilin yanvarında Maradona 4 min nəfər qəsəbə sakininin qarşısında həvəskarlar üçün nəzərdə tutulmuş torpaq meydançada palçıq içində oynamağa razılıq verdi. Açerralıların sevinci yerə-göyə sığmırdı. Maradonanın topa hər toxunuşu azarkeşləri riqqətə gətirirdi. Evlərin eyvanlarından “Dieqo, Dieqo” sədaları eşidilirdi. Maradona meydanda can qoyurdu. O, palçıqlı üz-gözünü əlinin arxasıyla silir, yenidən döyüşə atılırdı. Oyunun sonlarında vurduğu gözəl qolu görməyə dəyərdi. Azarkeşlər çılğına dönür, meydana yüyürürlər. Hamı xoşbəxtdi. Maradona da. Puzonenin oğlu köməksiz qalmadı…

Maradona palçıqdan üzüağ çıxdı…

Ayna.az

“O YAŞDA KİŞİ HÖNKÜR-HÖNKÜR AĞLADI” - FİRUDİN CƏLİLOV

2018-02-22-01-19-23fffa.jpg


 “Rəsulzadənin məzarından bir balaca torpaq götürdüm, qayıdanda Abbas müəllimə verdim ki, Novxanıda atasının qəbrinin üstünə səpsin”

“Yüz il əvvəl Azərbaycan xalqının demokratik dövlət qurmasının özü bir fenomendir”

"Təklifim odur ki, ilk növbədə möhtəşəm bir binada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı muzey yaradılsın. Məhz bu muzeyin qabağında Cümhuriyyət Parkı salınsın”
 
 Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yüzillik yubileyi ilə bağlı imzaladığı Sərəncamdan və 2018-ci ilin "Cümhuriyyət İli” elan edilməsindən sonra bu istiqamətdə müəyyən işlər görülüb. İlin sonuna qədər tədbirlər planına əsasən bir sıra tədbirlərin, elmi-konfransların keçirilməsi gözlənilir. Xüsusən, may ayından etibarən genişmiqyaslı işlərin görüləcəyinə ümid edilir.
Artıq "Cümhuriyyət İli”nin ikinci ayı başa çatmaq üzrədir. Bugünə qədər AMEA-nın müvafiq elmi institutları tərəfindən bəzi tədbirlər həyata keçirilsə də, ümumən görülən işlər ictimaiyyət nümayəndələri tərəfindən qənaətbəxş hesab edilmir. Əksəriyyət hesab edir ki, azalan vaxtı nəzərə alaraq daha aktiv və sürətli çalışmaq lazımdır. Mövcud durumu dəyərləndirmək və AXC-nin yüzilliyi ilə bağlı atılan addımlara münasibət öyrənmək üçün istiqlalçı-deputat, türkoloq-alim, professor Firudin Cəlilovla əlaqə saxladıq. "Şərq”in suallarını cavablandıran görkəmli alim dövlət başçısı tərəfindən verilən sərəncamları yüksək dəyərləndirsə də, müvafiq qurumlar tərəfindən görülən işlərin yetərli olmadığını düşünür. Bu istiqamətdə daha ciddi çalışmağın zəruri olduğunu vurğulayan professor yubileylə bağlı öz təklifini də səsləndirib...
 
 
- Ötən il Prezident tərəfindən Cümhuriyyətin yüzillik yubileyi ilə bağlı Sərəncam verildi və daha sonra 2018-ci il "Cümhuriyyət ili” elan olundu. Bu müddət ərzində AXC ilə bağlı görülən işləri qənaətbəxş hesab edirsizmi?
 
- Əvvəla onu deyim ki, dövlət başçısı tərəfindən Cümhuriyyətin yüzilliyi ilə bağlı Sərəncam verilməsi və 2018-ci ilin "Cümhuriyyət İli” elan olunması təqdirəlayiq olmaqla yanaşı, həm də gözlənilən idi. Çünki AXC dövrü Azərbaycan xalqının tarixində çox mühüm hadisədir. Min il keçsə də, Cümhuriyyət dövrünü tarixdən silmək mümkün deyil. 100 il əvvəl xalqımız əsarətdən xilas olaraq müstəqil və demokratik dövlət qurub. 2018-ci ilin "Cümhuriyyət İli” elan olunması həm də ona görə vacibdir ki, biz çox mürəkkəb bir geostrateji məkanda yaşayırıq. Bütün dünyaya çatdırmalıyıq ki, Şərqdə ilk demokratik Cümhuriyyəti quran məhz Azərbaycan xalqı olub. Bizim dövlətçilik ənənəmiz qədimdir. Çalışmalıyıq ki, Cümhuriyyət qurucularının demokratik şüurlu şəxslər olduğunu hamının diqqətinə çatdıraq. Vurğulayaq ki, Cümhuriyyət dövrünün seçilmiş şəxslərinin, ziyalıların hamısını məhz Azərbaycan xalqı yetişdirib. Onlar bizim xalqın içindən çıxıblar. Yüz il əvvəl Azərbaycan xalqının demokratik dövlət qurmasının özü bir fenomendir. Çünki həmin dövrdə hətta ən inkişaf etmiş Avropa dövlətlərindən belə qadınların səs vermək, seçilmək hüququ yox idi. Amma bizim babalarımızın qurduğu dövlətdə qadınlara səsvermə hüququ verilmişdi. Sadəcə iki ilə yaxın yaşamış bir Cümhuriyyətin qısa müddət ərzində gördüyü işlərlə tanış olanda adam dəhşətə gəlir. Düşünürsən ki, 23 ay ərzində bu qədər işi reallaşdırmaq necə mümkün olub? Ən əsası isə odur ki, onların gördükləri işlərin hamısı xalqın və dövlətin xeyrinə olub. İlk dəfə Azərbaycanda ali təhsil ocağı açılıb, yüzlərlə tələbə xaricdə təhsil almaq üçün Avropa ölkələrinə göndərilib. Dövlət atributlarımız hazırlanıb, bayrağımız, himnimiz qəbul olunub. Latın qrafikalı əlifbaya keçilib. Görülən işləri sadalamaqla qurtarmaq olmur. Bu mənada AXC-nin yüzillik yubileyinin keçirilməsi çox vacibdir. Təəssüflər olsun ki, hələlik görülən işlər çox azdır.
 
- Bəzi tarixçilər hesab edirlər ki, Cümhuriyyətin yüzilliyi ilə ancaq tarixçi-alimlər məşğul ola bilər. Onlara görə, siyasi təşkilatlar, ictimai qurumlar və ayrı-ayrı fərdlər prosesə müdaxilə etməsə daha yaxşı olar. Bu cür yanaşmaya münasibətiniz necədir?
 
- O cür fikir səsləndirənlər səhv düşünürlər. Necə yəni təkcə tarixçilər məşğul olsun?! AXC-nin yüzillik yubileyinə sadəcə tarixçilər hazırlaşmamalıdır. Cümhuriyyət dövrü bütün Azərbaycan xalqının və dövlətinin məsələsidir. Adından da göründüyü kimi ümummilli məsələdir. Cəmiyyətin bütün təbəqələri, imkanı olan hər qurum və şəxs yubileylə bağlı öz töhfəsini verməlidir. Mədəniyyət Nazirliyi, İdman Nazirliyi, o cümlədən Təhsil Nazirliyi və AMEA ilə bərabər siyasi partiyalar, QHT-lər, media qurumları da bu istiqamətdə birgə çalışmalıdır. İşlər dar çərçivədə deyil, geniş miqyasda görülməlidir.
 
- Yüzillik yubileyin təntənəli keçməsi və yaddaşlarda qalması üçün abidə, park, film kimi təkliflər gündəmə gətirilir. Sizin Cümhuriyyətlə bağlı təklifiniz varmı?
 
- Filmlər çəkilməlidir, amma film qalıcı deyil axı. Qalıcı və faydalı işlər görmək lazımdır. Təklifim odur ki, ilk növbədə möhtəşəm bir binada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı muzey yaradılsın. Məhz bu muzeyin qabağında Cümhuriyyət Parkı salınsın. Həmin parkda isə başda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə olmaqla digər Cümhuriyyət qurucularının heykəlləri ucaldılsın. Bundan başqa yaradılmış muzeyin nəzdində AXC ilə bağlı elmi-tədqiqat şöbəsi təsis edilsin. Təkcə Azərbaycan daxilində deyil, region ölkələrində, Avropa dövlətlərində geniş təbliğat aparılsın. Səfirlərimiz, diplomatlarımız aktiv olsunlar. Əgər 2018-ci il ərzində bu işləri görmək mümkün olarsa, o zaman rahat nəfəs alarıq. Deyərik ki, Cümhuriyyətin varisi kimi onun ənənələrini davam etdirə bilirik.
 
- Xarici ölkələrdə əbədi uyuyan Cümhuriyyət qurucularının məzarlarının ölkəmizə gətirilməsi də müzakirə edilir. Ancaq bununla bağlı da birmənalı fikir yoxdur. Dəstək verənlərlə yanaşı, başqa təkliflər irəli sürənlər də var. Siz bu barədə nə düşünürsüz?
 
- Sizə bir şey deyim, dünyadakı bir çox movzaleylərdə heç cəsəd də olmur. Yəni bir çox tanınmış şəxslər simvolik dəfn olunurlar. Mən ümumiyyətlə, Cümhuriyyət qurucularının xaricdəki qəbirlərinin yerinin dəyişdirilməsinin əleyhinəyəm. Onların ruhunu incitmək olmaz. Xarici ölkədə dəfn olunanların məzarlarının simvolik oxşarını Azərbaycanda yaratmaq mümkündür. Ancaq elə qəbirlər var ki, onların ölkəmizə köçürülməsinə həqiqətən ehtiyac yarana bilər. Məsələn, məzarın xaricdə itmək, yox olmaq təhlükəsi varsa, onu ölkəyə gətirmək zərurət halını alır. Hüseyn Cavidin məzarının ölkəmizə gətirilməsi də məhz o məqsədlə edildi. Son dövrlər eşidirik ki, dahi şairimiz Məhəmməd Fizulinin İraqdakı qəbri dağılmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalıb, məzar ətrafında tikinti gedir, buldozeri salıb oranı dağıdırlar. Bu cür əlahiddə durumlarda məzarın köçürülməsinə ehtiyac yaranır, amma səbəb olmadan qəbirlərin daşınması mənasızdır. Simvolik məzarlar kifayət edir. Burada məqsəd müəyyən ziyarətgahların olması və insanların gedib ora gül-çiçək qoymasıdır.
Sizə bir xatırlatma edim, Abbas Zamanov adlı müəllimim var idi. Çox milli adam idi. Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ilk körpü yaradan şəxslərdən olub. Mən Türkiyəyə ilk dəfə gedəndə Abbas müəllim mənə bir ovuc torpaq verdi və dedi ki, bu torpağı M.Ə.Rəsulzadənin atasının (Axund Hacı Molla Ələkbər Rəsulzadə Novxanı kənd qəbiristanlığında dəfn olunub - red) məzarından götürüb. Xahiş etdi ki, məzardan götürdüyü həmin torpağı Ankarada Rəsulzadənin qəbrinə səpim. Mən onun xahişini yerinə yetirdim. Həm də M.Ə.Rəsulzadənin məzarından bir balaca torpaq götürdüm və ölkəyə qayıdanda Abbas müəllimə verdim. Dedim ki, siz də aparın bu torpağı öz əlinizlə Rəsulzadənin məzarına səpələyin. İnanın, o yaşda kişi hönkür-hönkür ağladı. Demək istəyirəm ki, müxtəlif yerlərdən torpaq gətirməklə də simvolik məzarlar yaratmaq mümkündür və elə ən məsləhətlisi də budur.
 
- Təkliflərdən biri də odur ki, Bakının işğaldan azad edildiyi 15 sentyabr tarixi bütün orta məktəblərdə Cümhuriyyət dərsi keçilsin, Qafqaz İslam Ordusu anılsın...
 
- Vallah, bu o qədər böyük və ayrıca bir mövzudur ki, 5-10 cümlə ilə təhlil etmək doğru olmaz. İnşallah, xüsusi bir intervyuda bu məsələni geniş müzakirə edərik. Sadəcə onu deyim ki, Bakının erməni işğalından azad olunması tariximizdə çox mühüm bir hadisədir. Ona görə də toplum olaraq bu haqda ciddi düşünməyimizə ehtiyac var.
 
- Türkiyə ilə Azərbaycanın ortaq iş görməsi də planlaşdırılır. Qardaş ölkə ilə bu istiqamətdə ciddi layihələr hazırlamaq mümkündürmü?
 
- Əlbəttə, mümkündür. İki ölkənin birgə işləməsinə böyük ehtiyac var. Bayaq adını çəkdiyim nazirliklər Türkiyənin müvafiq qurumları ilə ortaq işlər reallaşdıra bilər. Məsələn, idman nazirlikləri Cümhuriyyətin ildönümünə həsr olunmuş ortaq yarışlar keçirər. Təhsil nazirlikləri birgə tədris proqramı hazırlayarlar. Məncə, səfirlər bu istiqamətdə aktiv işləməlidir. Səfir təmsil etdiyi dövlətin elçisi sayılır. Bütün gün iş otağında qısılıb oturmaqla hansısa tədbir görmək mümkün deyil. Götürək, "Türksoy” təşkilatını. Bu qurum nə ilə məşğuldursa, bir Allah bilir. Halbuki bu istiqamətdə ən çox onlar çalışmalıdır. Təsəvvür edin, türk dövlətlərinin ortaq əlifbaya keçməsi məsələsi müzakirə olunur, amma "Türksoy” xorulduya-xorulduya yatır. Baş verənlərə heç bir münasibət bildirmir, elmi-konfranslar təşkil etmir. Onlara ayrılan pullar hara xərclənir axı? Dövlət onları yaradıb və büdcədən vəsait ayırıb ki, faydalı işlər görsünlər. Ancaq heç bir iş görmürlər”. Sherg.az

12 -dən səhifə 27

Əlaqəli xəbərlər